Month: October 2025

Հայաստան ասելիս

Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են,
Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս շրթունքս ճաքում է,
Հայաստան ասելիս հասակս ծաղկում է,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս աչքերս լցվում են,
Հայաստան ասելիս թևերս բացվում են,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս աշխարհը իմ տունն է,
Հայաստան ասելիս էլ մահը ո՞ւմ շունն է…
Կմնամ, կլինեմ այսպես:

Առաջադրանքներ

  • Ի՞նչ ես զգում բանաստեղծությունը կարդալիս։
    Ես զգում եմ, որ շատ եմ սիրում Հայաստանը։ Սիրտս ուրախ է դառնում։
  • Քո կարծիքով հայրենիքի նկատմամբ սերն ինչպե՞ս պետք է արտահայտել։
    Հայրենիքի նկատմամբ սերը կարելի է արտահայտել՝ հարգանքով։
  • Ինչո՞ւ է հեղինակը բանաստեղծության մեջ շարունակ նույն տողը կրկնում։
    Որ ցույց տա նրա սերը Հայաստանին։
  • Տեքստից դուրս գրեք բոլոր այն բառերը, որոնք հոգնակի թվով են գործածված

այտերս

ծնկներս

աչքերս

թևերս

Մաթեմատիկա 31․10․2025

  1. Հաշվեք  12 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    S=12×12=144 սմ խորանարդ
  2. Հաշվեք  14 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=14x14x14=2744
    S=14×14=196
    196×6=1176
  3. Հաշվեք  16 դմ կող ունեցող խորանարդի մակերևույթի մակերեսը։
    V=16x16x16=4096
    S=16×16=256
    256×6=1536
  4. Հաշվեք  5 դմ, 7դմ, 9դմ կող ունեցող ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
    V=5x7x9=315
    5×7=35
    5×9=40

    7×9=63
    63+40+35=138
    138×2=276
  5. Հաշվեք  5 սմ, 3սմ, 6սմ կող ունեցող ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
    V=5x3x6=90
    5×3=15
    5×6=30
    3×6=18

    15+30+18=63
  6. Հաշվեք  8 սմ, 4սմ, 3սմ կող ունեցող ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
    V=8x4x3=96
    8×4=32
    8×3=24
    4×3=12
    12+24+32=68
  7. Հաշվեք  1 դմ, 5դմ, 6դմ կող ունեցող ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
    V=1x5x6=30
    1×5=5
    1×6=6
    5×30
    5+6+30=41
  8. Հաշվեք  10 սմ, 5սմ, 3սմ կող ունեցող ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
    V=10x5x3=150
    10×5=50
    10×3=30
    5×3=15
    50+30+15=85

  9. Հաշվեք  2 դմ, 3դմ, 4դմ կող ունեցող ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
    V=2x3x4=24
    2×3=6
    2×4=8
    3×4=12
    12+8+6=26

  10. Հաշվեք  11 սմ, 12սմ, 13 սմ կող ունեցող ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
    V=11x12x13=1716
    11×12=132
    11×13=143
    12×13=156
    132+143+156=431

Մայրենի 30․10․2025

Բառի կազմությունը

77. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական  բառով:

Օրինակ՝

սրտի ձև ունեցող – սրտաձև:

Մոր քույրը, դարպասը պահող, ժամանակը ցույց տվող, ջրի աման, գաղտնիք պահող, նավ վարող, ծաղկի թերթիկ, արագ վազող, ամենից մեծ, պոչ չունեցող, անուշ համ ունեցող, քարով շինված, կին բժիշկ, բալի ծառ:

Մոր քույրը-մորաքույր
դարպասը պահող-դարպասապահ
ժամանակը ցույց տվող-ժամացույց
ջրի աման-ջրաման
գաղտնիք պահող-գաղտնապահ
նավ վարող-նավավար
ծաղկի թերթիկ-ծաղկաթերթ
արագ վազող-արագավազ
ամենից մեծ-ամենամեծ
պոչ չունեցող-անպոչ
անուշ համ ունեցող-անուշահամ
քարով շինված-քարաշին
կին բժիշկ-բժշկուհի
բալի ծառ-բալենի

 78. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառով:

 Օրինակ՝

բարձր հասակ ունեցող — բարձրահասակ:

Բարի սիրտ ունեցող-բարեսիրտ
խիղճ չունեցող-անխիղճ
միշտ ժպտուն-ժպտասեր
գանձը պահելու տեղ-գանձարան
կապույտ աչքերով-կապուտաչյա
արքայի որդի-արքայազն
հույների երկիր-Հունաստան
փոքր էշ-ավանակ, իշուկ
ծաղիկներով զարդարված-ծաղկազարդ
քաղաքում ապրող-քաղաքացի
հայերի երկիր-Հայաստան

79. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառով:

Ավետիս (բարի լուր) բերող:
Արագ ընթացող — արագավազ
Վեպ գրող — վիպասան
Արտասահմանում ապրող մարդ — արտերկրացի
Բառարան գրող — բառարանագիր
Բույսերի մասին գիտություն-բուսաբանություն

80.Եթե հնարավոր է՝ ցո՛ւյց տուր բառը կազմող մասերը:

Օրինակ՝

գրասեղան — գր (գիր) + ա + սեղան:

Պահարան — պահ + արան:

Դուռ — չի բաժանվում:

Հականիշ-հակ+ա+նիշ
բանջարանոց-բանջար+անոց
աշակերտ-աշ+ա+կերտ
աշակերտական-աշ+ա+կերտ + ական
տարրական-տարր+ական
զլխավոր-գլխ+ավոր
կարմիր-չի բաժանվում
դաշտամուկ-դաշտ+ա+մուկ
հարստություն – հարստ + ություն
կերառատ – կեր + առատ
հյուր – չի բաժանվում
հարստություն,-հարստ+ություն
կերառատ-կեր+առատ
վտանգ-չի բաժանվում

81. Ուշադրություն դարձրո՛ւ Ա ե Բ խմբերի բառերի կազմությանը. փորձի´ր բացատել տարբերությունը:

Ա. Մարդ, տեր, սիրտ, կապույտ, արքա, ծաղիկ, կատու, բարի:

 Բ. Մարդասեր, Տիրամայր, սրտատրոփ, կապտավուն, արքայական, ծաղկել, կատվազգի, բարերար:
Ա. խմբի բառերը պարզ բառեր են
Բ. խմբի բառերը բաղադրյալ բառեր են։

82. Տրված բառերը բաժանի´ր երկու խմբի (տե´ս  81-րդ վարժությունը):
Ուրախություն, նկար, գլուխ, փետրագնդակ, հինգ, ուրախ, նորություն, փետուր, շյուղ, երկմտություն,շաբաթական, գրպան, քաղաք, օրացույց, գլխակորույս, անուն:

Պարզ բառեր
Նկար, գլուխ, հինգ, ուրախ, շյուղ, անուն, քաղաք, փետուր, գրպան։

Բայադրյալ բառեր
ուրախություն, փետրագնդակ, նորություն, երկմտություն, շաբաթական, օրացույց, գլխակորույս։


83. Ի՛նքդ անվանիր 81-րդ վարժության բառերի շարքերը (ընդհանուր անուններ գտի´ր բառաշարքի համար) և տրված նախադասությունները լրացրո´ւ:

Ա խմբում պարզ բառեր են, որովհետև կազմված են մի արմատից։

Բ խմբում բաղադրյալ բառեր են, որովհետև կազմված են մեկից ավել արմատներից։

The Rabbit Gathering

1. These are baby rabbits. They are a big rabbit family. The sister and brother rabbits help each other as they grow up. They all have brown fur coats with small white spots. The white spots go away as they get older. 2. Baby rabbits are born blind and helpless. They are so weak, they can barely move. They use all of their muscles to feel their way around each other and the mother rabbit. Can you imagine that? Luckily, they are so little and new to the world, they don’t know what’s going on!
3. At first, all they want is to drink the mother rabbit’s milk. Later, as they grow up, they gain sensitive noses. They come out of the rabbit hole with their mother and watch her sniff the air. Then they sniff too. They see if their mother likes the smell of the air or not. Soon, they become very clever. They know one smell from another. They learn how to stay away from big animals and how to find food.Անծանոթ բառերfur-մորթիspots-կետերblind-կույրhelpess-անօգնականweak-թույլbarely-հազիվmuscles-մկաններimagine-երևակայելluckily-բարեբախտաբարsensitive-զգայունsniff-հոտոտելsmell- հոտ քաշելՏեքստը գրիր անցյալ ժամանակով:Գրիր տեքստի ընդգծված ածականների համեմատության աստիճանները՝ big-bigger-the biggestՌադիոնյութ պատրաստիր, համացանցից հավաքիր հետաքրքիր տեղեկություն տարբեր կենդանիների վերաբերյալ վերնագրիր այսպես՝ Do you know that …….?Կրկնում ենք  Present Tense  ժամանակաձևAnswer the questions: Պատասխանիր հարցերին, ընդգծիր ճիշտ տարբերակը:


1. What happens to the white spots on the baby rabbits’ fur?A. they go away when the rabbits wash
B. they have the spots all their lives
C. They go away when the rabbits grow up
D. nothing happens to the spots2. How are baby rabbits when they are born?A. They get up and hop around like baby horses.
B. They are blind and weak.
C. They cannot see, but they are strong.
D. They are ready to leave the hole.3. What do they use to feel their way around?A. each other
B. their mother
C. the hole
D. their muscles4. What do they gain as they get older?A. a sense of smell
B. sensitive noses
C. understanding of smells
D. both B and C
E. none of the aboveWhat does sensitive mean?A. easily sensing or feeling
B. easily smelling things
C. easily hearing things
D. having difficulty smelling6. What does clever mean?A. bigger
B. smart
C. sensitive
D. relating to holes7. What does weak mean?A. not big
B. not old
C. not strong
D. not still8. What does blind mean?A. cannot hear
B. cannot see
C. cannot smellD. cannot move

Մաթեմատիկա 28․10․2025

Թեմա՝ Կրկնություն

Նշեք ճիշտ պատասխանը յուրաքանչյուր հարցի համար։

1. Որ թիվը բաժանվում է 5-ի՝ ըստ նշված կանոնների:
   a) 25070   b) 2586   c) 14892   d) 1058

2. Եթե մի թիվ՝ 2×3×5 է, ապա ըստ բազմապատկման օրենքների կարելի է գրել:
   a) (2×3)×5   b) 2×(3×5)   c) 5×2×3   d) բոլորը ճիշտ են

3. Ճի՞շտ է արդյոք հավասարությունը՝ 87×9 = 9×87:
   a) այո   b) ոչ

4. Թիվը 56987 ներկայացրեք կարգային գումարելիների գումարի տեսքով՝
50․000+6000+900+80+7

5. Թվի բաժանելիության հայտանիշներից ո՞րն է ճիշտ 5-ի համար:
   a) Թիվը ավարտվում է 5-ով կամ 0-ով 

  b) Թիվը զույգ է  

c) Թվի թվանշանների գումարը բազմապատիկ է 9-ի  

d) Թվի վերջին թվանշանը 3 է

6. Քանի՞ սմ է 3 մետր 45 սմ-ը:
   a) 345 սմ   b) 3450 սմ   c) 3045 սմ

7. Որքա՞ն ժամանակ է անցել 9:15-ից մինչև 11:45-ը:
   a) 2 ժամ 30 րոպե   b) 2 ժամ 15 րոպե   c) 2 ժամ 45 րոպե

8. Ուղղանկյան երկարությունը 8 սմ է, լայնությունը՝ 6 սմ։ Գտիր մակերեսը:
   a) 14 սմ²   b) 48 սմ²   c) 28 սմ²

9. 48 թվին հաջորդող 5 զույգ թվերը գրիր:
  46, 44, 42, 40, 38

10. Գտիր երկու եռանիշ թիվ, որոնց գումարը քառանիշ թիվ է:
   _2500__ + _3000__ = __5500__

11. Մեկ ամբողջական կտորի երկարությունը 36 մ է։ Անհրաժեշտ է կարել 15 թիկնոց՝ յուրաքանչյուրը 12 մ, քանի՞ այդպիսի ամբողջական կտոր է անհրաժեշտ։
   a) 5 հատ   b) 6 հատ c) 4 հատ

12.  Նշե՛ք տրված անկյան տեսակը

ա) ∠A = 82° սուր անկյուն

 բ) ∠B = 90° ուղիղ անկյուն

 գ) ∠C = 124° բութ անկյուն

 դ) ∠D = 180° փռված անկյուն

ե) ∠M = 15° սուր անկյուն

 զ) ∠O = 45° սուր անկյուն

13. Նշեք թվերի «պարզ» և «բաղադրյալ» լինելու տարբերությունը:
պարզը բաժանվում է միաին 1 ի ու իր թվի իսկ բաղադրյալ բացի 1 ից ու իր թվից։

14․ Քանի՞ անգամ է շրջանագծի տրամագիծը մեծ նրա շառավղից։
2 անգամ

15․ Ուղղանկյան երկարությունը 8 սմ է, լայնությունը 2 անգամ փոքր է նրանից։ Գտեք ուղղանկյան պարագիծը և մակերեսը։

8-2=6
6×8=48
6+8+6+8=28

Պատ․ 28

Աշնանային արձակուրդին ես կարդացել եմ Օզի Կախարդի գիրքը

📖 Ի՞նչ գիրք եմ կարդացել

Աշնանային արձակուրդների ընթացքում ես կարդացել եմ Լ. Ֆրենք Բաումի հրաշալի հեքիաթը՝ «Օզի կախարդը»։ Այն պատմում է մի փոքրիկ աղջկա՝ Դորոթիի մասին, որը փոթորկի հետևանքով հայտնվում է կախարդական երկրում՝ Օզի աշխարհում։


Ինձ դուր եկած հատվածը կամ արտահայտությունը

Ինձ շատ դուր եկավ այն հատվածը, երբ Դորոթին վերջապես հասկանում է, որ իր երջանկությունը և տուն վերադառնալու ուժը միշտ իր մեջ է եղել։

«Տանը նման տեղ չկա» — այս խոսքը շատ իմաստալից է։ Այն հիշեցնում է, որ ամենագեղեցիկ տեղը մեր տունն է, որտեղ մեզ սիրում ու սպասում են։


Հերոսները և նրանց բնութագրերը

  • Դորոթի – խիզախ, բարի և նվիրված աղջիկ է։ Նա չի վախենում դժվարություններից և միշտ օգնում է ընկերներին։
  • Աղյուսե մարդը – բարի է և ուզում է սիրտ ունենալ, որպեսզի կարողանա սիրել։
  • Վախկոտ առյուծը – կարծում է, թե վախկոտ է, բայց իրականում շատ քաջ է։
  • Ծղոտե մարդը – կարծում է, թե չունի ուղեղ, բայց իր խելացիությամբ հաճախ օգնում է բոլորին։
  • Օզի կախարդը – մարդիկ կարծում են, թե հզոր կախարդ է, բայց իրականում սովորական մարդ է, ով մարդկանց հավատ է տալիս իրենց ուժերի հանդեպ։

Իմ կարծիքը գրքի մասին

Գիրքը շատ հետաքրքիր էր։ Այն սովորեցնում է, որ յուրաքանչյուր մարդ արդեն ունի այն, ինչի մասին երազում է՝ պարզապես պետք է հավատա իր ուժերին։ Ես շատ սիրեցի, թե ինչպես Դորոթին և իր ընկերները միասին հաղթահարեցին փորձությունները։


Գովազդ

Եթե սիրում ես կախարդական պատմություններ, բարություն և ընկերություն, անպայման կարդա՛ «Օզի կախարդը» գիրքը։ Այն քեզ կվերացնի դեպի մի աշխարհ, որտեղ ամեն ինչ հնարավոր է, եթե հավատաս քո սրտին։ ✨💚

Մաթեմատիկա Արձակուրդայաին աշխատանք

Հաշվի՛ր 9 սմ և 6սմ կողմերով ուղղանկյան պարագիծն ու մակերեսը:
1. S — 9×6=54
2. P- (9+6)x2=30
Պատ․՝ 54, 30

 2. Ուղղանկյան լայնությունը 14 սմ է, իսկ երկարությունը 6 սմ-ով մեծ է լայնությունից։ Գտնել ուղղանկյան պարագիծը և մակերեսը։ 
1. 14+6=20
2. S- 20×14=280
3. P- (20+14)x2=68
Պատ․՝ 280, 68

3.Գտի՛ր քառակուսու պարագիծը՝ իմանալով, որ նրա կողմի երկարությունը 8 դմ է։
1. 8×4=32
Պատ․՝ 32

 4. Քառակուսու պարագիծը 144 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։
 1. 144:4=36
2. S- 36×36=1296
Պատ․՝ 1296

5. Քառակուսու 3 կողմերի գումարը 48 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։
1. 48:3=16
2. 16×16=256
Պատ․՝ 256

6․ Հաշվիր գումարը.

 Oրինակ՝ 12 կմ 400 մ+8 կմ 750 մ=20 կմ+1150 մ =20 կմ+1 կմ 150 մ=21 կմ 150 մ 

81կմ 160մ+9 կմ 950մ=90կմ 1110մ=90կմ + 1կմ+ 110մ=91 կմ 110կմ

15մ 11սմ+26մ 98սմ =41մ 109սմ= 41մ + 1մ + 9սմ=42մ 9սմ

85 տ 400 կգ+15 տ 700 կգ=100տ+1110կգ= 100տ + 1տ +110կգ= 101տ 110կգ 

325 սմ 9 մմ+5սմ 5մմ = 330սմ+14մմ=330սմ + 1սմ + 4մմ= 331սմ 4մմ

26 ժ 7 ր+24 ժ 56 ր= 50ժ+63ր=50ժ + 1ժ + 3ր= 51ժ 3ր

16 ժ +1ժ 25 ր= 17ժ 25ր

32 օր 14 ժ+40 օր 13 ժ=72օր + 27ժ=72օր + 1օր + 3ժ= 73 օր 3 ժ

18 ր 14 վ+10 ր 50 վ= 28ր + 64վ=28ր + 1ր +4վ= 29ր 4վ

12դմ 6սմ+11 դմ 5 սմ=23դմ + 11սմ= 23դմ +1դմ + 1սմ= 24 դմ 1սմ

 14 դմ 5 սմ+26 սմ= 14դմ 31սմ=14դմ + 3դմ + 1սմ= 17դմ 1սմ

7․ Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 15 է, թերի քանորդը՝ 4, մնացորդը՝ 1։
15×4+1=61
Պատ․՝ 64

8․ Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 116 է, թերի քանորդը՝ 8, մնացորդը՝ 5։
116×8+5=933
Պատ․՝ 933

9․ Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 104 է, թերի քանորդը՝ 12, մնացորդը՝ 11։
 104×12+11=1259
Պատ․՝ 1259

10. Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 12-ի, և՛ 5-ի։
Պատ․՝ 60

11. Գտիր այն ամենափոքր բնական երկնիշ թիվը, որը 12-ի և 5-ի բաժանելիս ստանում ենք 3 մնացորդ։
1. 12×5+3=63
Պատ․՝ 63

12. Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանելին 107 է, թերի քանորդը՝ 5, մնացորդը՝ 2
107×5+2=537

ԱՐԵԳԱԿՆԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ. ԱՐԵԳԱԿ, ՄՈԼՈՐԱԿՆԵՐԸ, ԵՐԿԻՐ ՄՈԼՈՐԱԿԸ

Արեգակը միայնակ աստղ չէ: Ձգողության շնորհիվ՝ նա իր մոտ է պա­հում տարբեր չափեր և զանգվածներ ունեցող տարատեսակ երկնային մարմիններ: Արեգակը և նրա շուրջը պտտվող այդ մարմինների համա­խումբն անվանում են Արեգակնային համակարգ:

Արեգակնային համակարգի կենտրո­նական մարմինն Արեգակն է: Դա, ինչ­պես մնացած աստղերը, շիկացած, հսկա­յական գազային գունդ է, որր հիմնակա­նում կազմված է ջրածնից և հելիումից: Իր ծավալով Արեգակը մոտ միլիոն անգամ մեծ է Երկրից: Արեգակի մակերևույթին ջերմաստիճանը մոտավորապես 60000C աստիճան է, իսկ րնդերքում հաս­նում է մինչե 14 միլիոնի: Այդպիսի բարձր ջերմաստիճանի շնորհիվ` Արեգակն անընդհատ լույս և ջերմություն է առաքում դեպի Երկիր: Առանց արեգակնա­յին էներգիայի կյանքը Երկրի վրա անհնար կլիներ:

Արեգակի շուրջը պտտվում են 8 երկնային մարմիններ, որոնք կոչվում են մոլորակներ: Դրանք, րստ Արեգակից իրենց հեռավորության, դասա­վորված են հետևյալ հաջորդականությամբ՝ Մերկուրի (Փայլածու), Վեներա (Արուսյակ), Երկիր, Մարս (Հրատ), Յուպիտեր (Լուսնթագ), Սատուրն (Երևակ), Ուրան, Նեպտուն: Փակագծերում նշված են մոլորակների հայերեն անվանումները:

Մոլորակները գնդաձև մարմիններ են ու իրարից տարբերվում են չա­փերով, զանգվածով ու ջերմաստիճանով:

Թվարկված 8 մոլորակն րնդունված է բաժանել երկու խմբի: Առաջին խմբի մեջ են Արեգակին առավել մոտ գտնվող մոլորակները: Դրանք են՝ Մերկուրին, Վեներան, Երկիրը և Մարսը: Այդ մոլորակները չափերով հա­մեմատաբար փոքր են, Երկրի նման կազմված են խիտ նյութից և կոչվում են երկրային տիպի մոլորակներ: Արեգակին ամենամոտ մոլորակը Մերկուրին է, իսկ Երկրին ամենամոտ մոլորակը՝ Վեներան:

Երկիրն Արեգակնային համակարգի երրորդ մոլորակն է, Արեգակի շուրջր պտտվում է մոտավորապես 150000000 կմ հեռավորության վրա: Ա­րեգակի նկատմամբ գրաված հարմար դիրքի շնորհիվ է, որ Երկրի վրա առկա են կյանքի գոյության համար անհրաժեշտ պայմաններ: Երկիրն Արե­գակից ստանում է այնքան ջերմություն, որ իր մակերևույթին ջուրը գտնվում է հիմնականում հեղուկ վիճակում. ամբողջովին չի սառչում կամ գոլորշա­նում:

Երկրորդ խմբի մոլորակներն են Յուպիտերը, Սատուրնը, Ուրանը և Նեպտունը: Դրանք իրենց զանգվածներով էապես գերազանցում են Երկ­իրը և այդ պատճառով կոչվում են հսկա մոլորակներ: Արեգակնային հա­մակարգի ամենամեծ մոլորակը Յուպիտերն է: Հսկա մոլորակներն ունեն նույն քիմիական բաղադրությունը, ինչ Արեգակը. դրանք հիմնականում կազմված են ջրածնից և հելիումից: Վերջին երկու մոլորակը երկնքում կա­րելի է տեսնել միայն աստղադիտակով, իսկ մնացածները տեսանելի են նաև անզեն աչքով:

Գիտնականները մոլորակների մասին հավաստի տեղեկություններ են ստանում ոչ միայն Երկրից աստղադիտակներով կատարվող դիտումների միջոցով, այլ նաև դեպի մոլորակներ տարբեր միջմոլորակային ավտո­մատ կայաններ ուղարկելով:

16․10․2025 Մայրենի

72.Կետերի փոխարեն գրի´ր փակագծերում տրված համապատասխան բառը կամ արտահայտությունը:

Ծառերին արթնացնողը քամին էր (քամին էր, քամիներ):
Այդ օրվանից հետո շատ քամիներ (քամին էր, քամիներ) են փչել:
Տարբեր պարեր (պարեր, պար էր) են սովորեցնում դպրոցում:
Դա չտեսնված մի պար էր (պարեր, պար էր):
Պարտեզի բոլոր ծաղիկները սպիտակ են (սպիտակ են, սպիտակեն):
Եթե բոլոր ծաղիկները միանգամից սպիտակեն (սպիտակ են, սպիտակեն), լա՞վ կլինի:
Թող հենց հիմա աչքերը փակեն (փակ են, փակեն) ու քնեն:
Բոլոր դռները փակ են (փակ են, փակեն), մի՞թե տանը մարդ չկա:
Անծանոթ համ էր (համ էր, համեր), այդ մրգից չէի կերել:
Տարբեր խոհարարների եփած նույն անունով ճաշերը տարբեր համեր (համ էր, համեր) ունեն:

73. Նախադասությունների մեջ ընդգծված արտահայտությունները փոխարինի´ր հոմանիշ բաոերով:

Այս աղջիկը մատի վրա խաղացնում — մոլորեցնել է բոլորիս:

Հանկարծ սիրտը դող-վաղեցավ ընկավ. բա որ գազանը նորից գա, ինքն  ի՞նչ է անելու:

Ա՜յ քեզ պատմություն, լսողների մազերը բիզ-բիզ-զարմացած էին կանգնել:

Մի մատփոքր երեխա է, բայց ինչե՜ր գիտի:

Ձեռ ու ոտից-ուժասպառ ընկած մի մարդ բացեց դուռը:

74.Փորձի´ր բացատրել, թե ինչո՞ւ են ընդգծված արտահայտությունները կոչվում «դարձվածքներ», եթե դարձված նշանակում Է «շրջված»,«փոխված»:
Դարձվածքները այդպես են կոչվում, որովհետև խոսքում բառերը օգտագործվում են փոխված իմաստով։

75. Տրված դարձվածքների իմաստները բացատրի´ր:

Օրինակ՝

ջրից չոր դուրս գալ — փորձանքից, նեղ վիճակից  ազատվել:

Սիրտ տալ, հոգին առնել, գլուխը կորցնել, արևը խավարել, հալից ընկնել, սիրտը          վկայել, երես ղարձնել, սիրտ անել, բկին չոքել:

Սիրտ տալ – քաջալերել։
Հոգին առնել – մի փոքր հանգստանալ։
Գլուխը կորցնել – շփոթվել։
Արևը խավարել – շատ տխրել։
Հալից ընկնել –ուժասպառ լինել։
Սիրտը վկայել – մի բան կանխազգալ։
Երես դարձնել – նեղանալ , հեռու մնալ։
Սիրտ անել – համարձակություն հավաքել մի բան անելու համար։
Բկին չոքել – Ստիպել

76. Աչքի ընկնել, ձեռ քաշել, գլուխ  պահել, ոտքի վրա, ծայրը ծայրին հասցնել, օրերը հաշվված  են արտահայտությունները նախադասությունների մեջ գործածի´ր

Ես աչքի ընկա իմ գեղեցկությամբ- Փոխաբերականա իմաստ
Աչքս սկսեց ցավալ, որովհետև փոշու մի մասը աչքս ընկավ- Ուղղիղ իմաստ

Ես ձեռք քաշեցի կինոֆիլմում նկարահանվելուց- Փոխաբերական իմաստ
Ես քաշեցի իմ ընկերուհու ձեռքը- Ուղղիղ իմաստ

Ես գլուխ պահեցի, երբ ծաղիկներս թոռոմեցին-Փոխաբերական իմաստ
Իմ կավ է աղջկա գլուխը կոտրվեց և ես պահեցի գլուխը- Ուղղիղ իմաստ

Ոտքի վրա իմ մայրիկս կգա գործից-Փոխաբերական իմաստ
Ես ոտքի վրա կագնեցի երթուղայինում 2-ժամ-Ուղղիղ իմաստ

Այս ամսվա աշխատավարձով հազիվ ծայրը ծայրին ենք հասցնում-Փոխաբերական իմաստ
Նա սեղանին դրված երկու ձողերը ծայրը ծայրին հասցրեց և կապեց իրար-Ուղղիղ իմաստ

Նրա օրերը հաշվված են այս ընկերությունում-Փոխաբերական իմաստ
Արձակուրդին երեք օր է մնացել, օրերը հաշված են-Ուղղիղ իամստ

ա) ուղիղ իմաստով,

բ) որպես դարձվածք:

Օրինակ՝

1.Գիտնականը հետաքրքրվողներին իր հայտնաբերած կենդանու մարմնի բոլոր մասերը ցույց տվեց, միայն գլուխն էր կորցրել:

2.Ուրախությունից գլուխը կորցրել էր:

Բազմիմաստ են մեկից ավելի իմաստ ունեցող բառերը:
Հոմանիշ են մոտ իմաստ ունեցող բառերը:
Հականիշ են իմաստով հակառակ բառերը:
Համանուն են գրությամբ կամ արտասանությամբ նույն կամ մոտ, բայց իմաստով տարբեր բառերը:                                                                                                    Դարձվածքները բառակապակցություններ են, որոնց մեջ մտնող բառերն իրենց հիմնական իմաստով չեն գործածվում:

16․10․2025 Մաթեմատիկա

1․ Առանց բաժանում կատարելու՝ գտե՛ք 101, 204, 340, 535, 821 թվերը 10-ի
բաժանելիս ստացվող մնացորդները։
10.1, 20.4, 34.0, 53.5, 82.1

2․ Առանց բաժանում կատարելու՝ գտե՛ք 73, 241, 189, 700, 384, 445 թվերը 5-ի
բաժանելիս ստացվող մնացորդները։
(3մն), (1մն), (4մն), (0մն), (4մն)(0մն)

3․ 3, 87, 26, 839, 1000, 562, 98443, 380064, 235, 566678 թվերը բաժանե՛ք
երկու խմբի՝ զույգ թվերի և կենտ թվերի։
Կենտ
3, 87, 839, 98443, 235

Զույգ
26, 1000, 562, 380064, 566678

4․ Երկու հնգանիշ թվերից մեկի գրառման մեջ նվազման կարգով մեկը մյուսին են
հաջորդում բոլոր զույգ թվեր նշանակող թվանշանները, մյուսի գրառման մեջ՝ կենտ թվեր
նշանակողները։ Այդ թվերից ո՞րն է ավելի մեծ։
97531>86420
Պատ․՝ կենտ թվերը

5․ Ուղղանկյունն ունի քառակուսու կողմին հավասար լայնություն։ Ուղղանկյան
լայնությունից քանի՞ անգամ մեծ պիտի լինի նրա երկարությունը, որպեսզի նրա պարագիծը
քառակուսու պարագծից մեծ լինի 2 անգամ։
1. 2×4=8
2. 8×2=16
3. 16-4=12
Պատ․՝ 3 անգամ

6․ Առաջին 50 զույգ թվերի գումարը որքանո՞վ է մեծ առաջին 50 կենտ թվերի գումարից։
2+4+6+8+10+12+14+16+18+20=110
1+3+5+9+11+13+15+19=100
Պատ․՝ Զույգ թվերը ավելի մեծ են։

7․ 30, 634, 200, 555, 625, 730, 1020, 85 թվերից առանձնացրե՛ք այն թվերը, որոնց
բաժանարարներն են միաժամանակ 2-ը, 5-ը, 10-ը։
30, 200, 730, 1020

8․Գրե՛ք այն թվերը, որոնք միաժամանակ և՛ 18-ի, և՛ 96-ի բաժանարար են։
1, 2, 3, 6,
9․ Թիվը 34-ի բաժանելիս ստացված թերի քանորդը 17 է, իսկ մնացորդը՝ 3։ Գտե՛ք այդ
թիվը։
17×34+3=584

10․ Էյֆելյան աշտարակն ունի երեք դիտահարթակ, որոնցից առաջինը գետնից 57մ
բարձրություն ունի, երկրորդը նրանից 58մ-ով բարձր է, իսկ երրորդը գետնից բարձր է
276մ։ Ինչքա՞ն ժամանակում վերելակը երկրորդ դիտահարթակից կհասնի մինչև երրորդը,
եթե 1 վայրկյանում բարձրանա 3մ 22սմ։
57+58=115
276-115=161
16100:322=50
Պատ․՝ 50 վարկյանում

Տնային առաջադրանքներ

1․ Առանց բաժանում կատարելու՝ գտե՛ք 601, 508, 260, 325, 913 թվերը 10-ի
բաժանելիս ստացվող մնացորդները։
1, 8, 0, 5, 3

2․ Առանց բաժանում կատարելու՝ գտե՛ք 67, 351, 289, 600, 748, 935 թվերը 5-ի
բաժանելիս ստացվող մնացորդները։
2, 1, 4, 0, 3, 0

3․ 2, 9, 124, 1680, 3333, 7, 249640, 249650, 65, 647113 թվերը բաժանե՛ք
երկու խմբի՝ զույգ թվերի և կենտ թվերի։
Կենտ-9, 3333, 7, 65, 647113
Զույգ- 2, 124, 1680, 249640, 249650


4․ Զբոսաշրջիկները շրջագայության են դուրս եկել երեք միատեսակ ավտոբուսներով։
Առաջինում կա 48 զբոսաշրջիկ, երկրորդում՝ 39, իսկ երրորդում՝ 33։ Կարելի՞ է արդյո
բոլոր զբոսաշրջիկներին հավասար քանակներով տեղավորել այդ ավտոբուսներում։
48 + 39 + 33 = 120
120 ÷ 3 = 40
Պատ․՛ 40

5․ Գտնել օրինաչափությունը և լրացնել բաց թողնված թիվը. 45,30,18,9,3,0

6․Գրե՛ք այն թվերը, որոնք միաժամանակ և՛ 125-ի, և՛ 35-ի բաժանարար են։
Պատ․՝ 1, 5

7․ Թիվը 48-ի բաժանելիս ստացված թերի քանորդը 11 է, իսկ մնացորդը՝ 5։ Գտե՛ք այդ
թիվը։
1. 148×11+5=1633
Պատ․՝ 1633

8․ Ճամփորդը հեծանիվով 12 ժամում անցավ որոշ ճանապարհ։ Որքա՞ն ժամանակում նա
կանցնի այդ նույն ճանապարհը մեքենայով, եթե մեքենայի արագությունը հեծանիվի
արագությունից երկու անգամ մեծ է։
12:2=6
Պատ․՝ 6

9․ Նարեկը պահարանում ունի 3 զույգ կոշիկ։ Առանց նայելու առնվազն քանի՞ հատ
կոշիկ պետք է հանի նա, որպեսզի վստահ լինի, որ գոնե մեկ զույգ կոշիկ հանել է։
1. 3+1=4
Պատ․՝ 4 զույգ